( 2 ) . نسخه‌هاى پ و فارسى : جردانا دنيلوس ، نسخهء الف : حردانا ديناوس . ( 3 ) . الضب - سوسمار ئورومستيكس ، ابن سينا ، 797 ؛ Lane ، 1791 : Lacerta caudiverbera يا Lacerta Aegyptia . نسخهء فارسى : سوسمار . ( 4 ) * . يظنه و شرنمه ، كه بايد خواند بطنه و سرّته ، قس . نسخهء پ و ابن سينا ، 38 . ( 5 ) . فسداد من عوز ( « كاچى به از هيچى » ) . ( 6 ) . التمساح البرى نك . شمارهء 220 . اين تعريف در ديوسكوريد ، II ، 65 وجود ندارد . ( 7 ) * * . در Picture ، 110 درج شده است . ( 8 ) . نسخهء الف : يكون بلوذيا الى موريسا [ مورسيا ] ، نسخهء پ : يكون بلوبيقا . . . ، نسخهء فارسى : منبت او در بحر قلزم از اود باشد تا مورسيا ، ديوسكوريد ، II ، 65 : يوجد فى بلاد التى يقال لها غيتوليا التى من بلاد مورسيادس . ( 9 ) . طينته ( ؟ ) . ( 10 ) . السفّانون . ( 11 ) . السلاحف المائية . ( 12 ) . الحرذون يا الحردون - Stellion يعنى سوسمار استلّيون ، ابن سينا ، 259 ؛ ميمون ، 165 . ( 13 ) . النزك ، نسخهء ب : الترك . ( 14 ) . فرهنگ‌ها اين شعر را به حمران ذو الغصّة نسبت مىدهند ، لسان العرب ، X ، 497 ؛ تاج العروس ، VII ، 186 . ( 15 ) . حسل ؛ لسان العرب ، X ، 498 . : سبحل - « سوسمار بزرگ » . ( 16 ) . فى البلاد ، لسان العرب ، X ، 498 : فى الانام ( أنام - همه جانداران روى زمين ) . ( 17 ) . نسخهء الف : حى المدينية ، نسخهء پ : مىّ المدينية . فرهنگ‌ها اين شعر را به جاحظ نسبت مىدهند كه گويا براى زنى گفته است كه پسر ، او را به خاطر شوهرش سرزنش مىكرده است ؛ لسان العرب ، X ، 498 ؛ تاج العروس ، VII ، 186 . ( 18 ) . خصى الثعلب - نام ديگر گياه ثعلب ( ريشه غده‌اى گياه ) نك . شمارهء 400 . 53 . اسطير اطّيقوس 1 به صورت اسطيرا نيز [ ديده مىشود ] و اين گياهى است مشهور به خرّم 2 اما [ به نام ] حالبى مشهورتر است زيرا ضماد آن ، ورم حالب 3 را درمان مىكند . اما « خرم » ، و آن گلى است كه مجالس را با آن مىآرايند . به اندازهء گردو است و رنگش چيزى بين سفيد و سبز است . 4 چنان نقش و نگارهايى 5 دارد كه به وضع قرار گرفتن